Бухгалтер есепті тапсырды. Бәрі дұрыс, бәрі уақытында. Ал сіз әлі де қарапайым сұраққа жауап бере алмайсыз: бұл бизнес ақша табып жатыр ма?

Бұл бухгалтердің кінәсі емес. Ол басқа міндетті шешеді.

Бұл мақалада: айырмашылық неде және жауап алу үшін не орнату керек.

Бірден ескерту: біз салықтық кеңес бермейміз. Қандай режим сізге қолайлы, есептің қандай нысаны талап етіледі — мұны бухгалтермен шешіңіз. Біз сізге шешім қабылдау үшін қандай ақпарат керектігі туралы айтамыз.

Екі түрлі есеп

Салық үшін бухгалтерия мемлекеттің сұрақтарына жауап береді. Оның өз нысандары мен мерзімдері бар. Ол өткенге қарайды.

Иесі үшін есеп сіздің сұрақтарыңызға жауап береді: келесі айда қанша ақша болады, қай бағыт табыс әкеледі, кім бізге қарыз және біз кімге қарызбыз. Ол алға қарайды.

Бұл екі бөлек нәрсе және бірі екіншісін алмастырмайды.

Практикалық қорытынды: бухгалтерден басқарушылық есеп күтпеңіз. Ол басқа мерзімде жұмыс істейді және басқа деректер жинайды. Одан екеуін де сұрау көбіне кеш дайын болатын және шешім қабылдауға жарамайтын есеппен аяқталады.

Апта сайын көру керек төрт сан

Бастау үшін осы жеткілікті. Белгіленген күні қаралады.

Бүгінгі ақша. Барлық шот пен кассада қанша бар, бір санмен.

Екі бағыттағы берешек. Бізге қанша қарыз және біз қанша қарызбыз. Мерзімімен: кім кешіктіріп жүр және неше күн.

Келесі айдың міндеттемелері. Жалақы, салық, жалдау, жеткізушілер. Не болса да төленуі керек нәрсе.

Бағыттар бойынша пайда. Жалпы емес, бөлінген.

Төртіншісі жиі жоқ және ең қымбат тұрады. Компания орта есеппен пайдалы бола тұра, жылдар бойы зиянды бағытты сүйреп жүруі мүмкін. Жалпы санда бұл көрінбейді.

Дебиторлық берешек: ең жылдам нәтиже

Егер осы айда бір ғана нәрсе жасай алсаңыз, осыны жасаңыз.

Берешек тізімі мерзім бойынша бөлінген — «бізге сонша қарыз» емес, төлем мерзімінен қанша күн өткені көрсетілген. Әдетте төрт топ жетеді: мерзімі әлі жетпеген, 1-30 күн, 31-60 күн,

60-тан астам.

Неге бұл соншалық тез нәтиже береді. Бірінші рет құрғанда әрдайым дерлік екі-үш ескі берешек табылады, оны жай ғана ұмытып кеткен. Оларды еске салу көбіне кез келген жаңа сатылымнан тезірек ақша қайтарады.

Екінші себеп: тізім қай клиенттің жүйелі түрде кешіктіретінін көрсетеді. Бұл — шешім қабылдауға негіз: алдын ала төлем, жұмысты кезеңге бөлу немесе ынтымақтастықты тоқтату.

Практикалық бір деталь: шотта көрсетілген мерзімді емес, осы клиенттің әдетте төлейтін күнін жазыңыз. Бұл екі бөлек сан және екіншісі пайдалы.

Пайда мен ақша — екі бөлек нәрсе

Ең жиі шатастырылатын мәселе.

Айды пайдамен жауып, жалақыға ақша таппауыңыз мүмкін. Бұл қайшылық емес.

Себебі қарапайым: пайда шот жазылған сәтте есептеледі, ақша кейін келеді. Клиенттер 30 күнде төлесе, қыркүйектің пайдасы — қазанның ақшасы. Ал жалақы қыркүйекте төленеді.

Осыдан кассалық үзіліс туады: бизнес пайдалы, бірақ ақша жоқ.

Кассалық үзілісті алдын ала көру

Ең практикалық бөлім.

Келесі сегіз аптаға арналған бір қарапайым кесте керек. Әр аптаның тұсында екі сан: қанша түседі және қанша төленуі керек.

Қандай да бір аптада екінші сан біріншіден асып тұрса, сіз мәселені бір ай бұрын көресіз. Ал бір ай бұрын оны әлі шешуге болады: төлемді жеделдету, сатып алуды кейінге қалдыру, жеткізушімен келісу.

Сол үзіліс төлем күні табылса, таңдау қалмайды.

Бұл кестені алдымен Excel-де жүргізуге болады. Жүйе деректер көбейгенде және қолмен толтыру тоқтағанда керек болады.

Теңге және валюта қатар

Қазақстанда бұл жиі кездеседі: шикізат немесе тауар валютамен сатып алынады, сатылым теңгемен.

Қысқаша: әр операция өз валютасында тіркелсін, қатар теңге баламасы сақталсын. Курстық айырма бөлек бапта болуы керек, негізгі табысқа араласпай.

Неге маңызды: араластырсаңыз, нәтиже нашарлағанда себебін түсінбейсіз — нашар жұмыс істедіңіз бе, әлде курс жылжыды ма.

Валютамен сатып алатын болсаңыз, тағы бір нәрсе қосылады: конвертация шығыны. Банк өз айырмасын алады, ол ешқайда тіркелмейді. Жыл көлемінде бұл нақты сома.

1С-пен байланыс

Қазақстанда есеп көбіне 1С-те жүреді, сондықтан сұрақ соған келеді.

Екі жол бар.

Деректерді 1С-тен алу. Бухгалтерия сол жерде қалады, ал басқарушылық есептер бөлек құрылады және 1С-тен деректерді автоматты алады. Арзан, егер 1С деректерді бере алса.

Барлығын 1С-те құру. Мүмкін, бірақ стандартты конфигурацияда басқарушылық есептер жоқ, оларды жеке орнату керек.

Не тексеру керек: конфигурация стандартты ма, сервер бар ма, деректерді шығару мүмкіндігі бар ма. Бұл жобаның бағасын ең көп анықтайтын нәрсе.

Бағыттар бойынша пайда

Осыны орнатудың ең үлкен қайтарымы осында.

Не істеу керек: табысты да, шығынды да бағыттарға бөлу. Табысты бөлу оңай. Қиындық шығында.

Тікелей шығын қарапайым. Мәселе жанама шығында: жалдау, әкімшілік, өз уақытыңыз. Оларды бөлудің бірнеше жолы бар және ешқайсысы мінсіз емес.

Практикалық кеңес: қарапайым бөлу принципін таңдап, оны өзгертпеңіз. Жұмсалған сағат бойынша, айналым бойынша немесе тапсырыс саны бойынша болуы мүмкін. Мінсіз емес, бірақ әрқашан бірдей қолданылатын принцип айларды салыстыруға мүмкіндік береді. Ал тоқсан сайын принципті ауыстыру салыстыруды мағынасыз етеді.

Бірінші рет жасағанда әдетте не шығады: кішкентай көрінген бағыт ең пайдалы болып шығады, ал айналымы үлкен бағыт шығын бөлінгеннен кейін дерлік маржа қалдырмайды.

Баға және мерзім

Бағалар шамамен және теңгемен берілген.

Ең жиі кездесетін қате

Жүйені кім толтыратынын шешпей енгізу.

Бірінші айда бәрі толтырады. Екінші айда — жартылай. Үшіншіде жүйе тасталады және бәрі Excel-ге қайтады.

Жауап әрқашан біреу: аты-жөні бар нақты адам, ол үшін бұл жұмыс міндеті. «Бәрі» емес, «кім үлгерсе» емес.

Қорытынды

Салық бухгалтериясы талапты орындағаныңызды айтады. Басқарушылық есеп бизнестің жұмыс істеп тұрғанын айтады.

Төрт саннан және белгіленген күні жаңартылатын сегіз апталық кестеден бастаңыз. Осының өзі шешімдерді өзгертеді, әрі әлі ештеңе жұмсамағансыз.

Бізге жазыңыз: қандай бағдарламамен жұмыс істейсіз және қай сұраққа жауап таба алмай жүрсіз. Бар нәрсені баптау жеткілікті ме — ашық айтамыз. Есеп бір жұмыс күнінде.